landleven cover

Landleven nr 3

Vilt uit de Schaapskudde van Ottoland

Vacht met een verhaal

Wol kan op eindeloos veel manieren worden bewerkt. Schapenhouder Cocky Hagoort en haar man Huug houden het puur en vilten de vachten van hun kudde. “Een vacht van ons leblam Sky bijvoorbeeld, is meer dan een mooi stuk wol. Zo vertelt iedere vacht van onze kudde een verhaal.”

 Tekst Angela Groenbos Fotografie Hanneke Reijbroek

 Het klinkt logisch, zelf wol verwerken als je een schaapskudde hebt. Toch horen we het niet vaak. Hoe zijn jullie hiermee begonnen?

Cocky:  “We doen ons best om zo milieubewust mogelijk te leven. Dat zie je bij ons in huis, waar we zonnepanelen en andere energiebesparende maatregelen hebben ingebouwd. Maar milieuvriendelijk leven gaat verder dan dat. We willen zoveel mogelijk voorkomen dat voor ons kilometers worden gemaakt. We kunnen onze wol eenvoudigweg verkopen aan handelaren. Dan wordt het verscheept naar China om het te bewerken, om het vervolgens weer als wol of kleding terug te sturen. Wij vinden het kolder om producten de hele wereld rond te sturen, als het prima hier verwerkt kan worden. Door zelf onze wol te vilten hebben we niet alleen een mooi product, maar past het ook nog eens bij onze filosofie.”

Wat is je favoriete viltproduct?

“Het meest trots ben ik op onze vachten. Die staan zo dicht bij de basis: wol zonder opsmuk. Er worden ook wel schapenhuiden aangeboden, maar daarvoor is het schaap gedood. Bovendien is looien een chemisch, belastend proces. De schapen van onze vachten lopen nog gewoon rond. Voor de vachten selecteer ik geschikte schapen, waarvan ik de geschoren vacht aan de achterzijde aan elkaar vilt. Een natuurlijk proces waar alleen water en zeep voor nodig is. De vachten hebben de natuurlijke uitstraling waar ik zo van houd. Een vacht staat zo dicht bij het dier, het is zo puur, dat vind ik mooi. Bovendien kun je ze , in tegenstelling tot huiden, prima wassen en zijn ze zachter. Daar komt nog bij dat een schaap je ieder jaar zo’n vacht cadeau geeft. Prachtig toch?

Je selecteert een schaap, niet de vacht?

“Het is natuurlijk altijd even afwachten of een vacht echt zo mooi van het schaap afkomt als ik verwacht, maar ik kan al voor het scheren prima beoordelen welke schapen een mooie vacht zullen geven. Die hebben lang, gelijkmatig haar. Net zoals ieder mens ander haar heeft, zo heeft ook ieder schaap net andere wol. Tussen de verschillende rassen zit heel veel variatie: een zwartbles geeft natuurlijk een heel ander product dan een Texelaar. Wij houden Schoonebeeker Heideschapen, een ras met redelijk fijne, lange wol. Maar tussen de schapen onderling zit ook nog veel variatie. Ik kies de mooiste vachten van onze eigen kudde, maar wissel ook vachten uit met schapenhouders met andere rassen. Op die manier kunnen we extra veel variatie aanbieden.

Veel variatie? Schapen hebben toch maar een beperkt aantal kleuren?

“In de winkel worden wel synthetische ‘vachten’ aangeboden in felle kleurtjes, maar dat vind ik niks. Zonder verven hebben de vachten uitsluitend natuurlijke tinten, maar ook daarin is de variatie eindeloos. Kijk maar als je twee donkere vachten naast elkaar legt. Deze zwartbles-vacht heeft korter haar, dat uitloopt in lichte, bijna goudkleurige puntjes. Een donker heideschaap heeft veel langer, gemêleerd haar. Bij Drentse heideschapen kun je heel mooie grijsbruine vachten vinden. In die natuurlijke tinten is al zoveel variatie en zoveel moois te vinden. Daar is echt geen verf bij nodig!”

Hoe kun je een vacht toch nog mooier maken?

“Het allermooist van een schapenvacht uit je eigen buurt is natuurlijk het verhaal. Je ziet de dieren regelmatig langskomen en iedereen is welkom om bij onze schaapskudde op bezoek te komen. Dan kun je ook het schaap zien waarvan jouw vacht afkomstig is. Voor mij hebben sommige vachten nog extra betekenis. Ik heb bijvoorbeeld een vacht van Sky. Sky was een leblam: een lam dat we met de fles hebben grootgebracht. Daardoor heb je extra veel binding met een dier. Daarnaast is dit haar eerste vacht. In het eerste jaar wordt een lam niet geschoren, dat gebeurt pas in het voorjaar na de geboorte. Zo’n lamsvacht is altijd wat zachter dan die van een volwassen schaap. Voor mij heeft zo’n vacht door het verhaal erachter, extra veel waarde.”

In de winter is de schaapskudde van Cocky en Huug Hagoort te vinden in hun schaapskooi op eigen erf. Vanaf het voorjaar begraast de kudde met de herder en zijn honden diverse gebieden in de omgeving. De schaapskooi is het gehele jaar een locatie voor diverse workshops, waaronder workshops vachtvilten. De schaapskooi is te bezoeken van dinsdag t/m zondag van 11.00 tot 17.00 uur. Hier worden ook diverse producten verkocht, zoals schapenkaas, vlees, wol en vachten.